{"id":1088,"date":"2019-03-05T12:39:31","date_gmt":"2019-03-05T11:39:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kompikownia.pl\/?p=1088"},"modified":"2019-03-05T12:39:31","modified_gmt":"2019-03-05T11:39:31","slug":"kompresja-archiwizacja-plikow-w-linuksie-podstawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kompikownia.pl\/index.php\/2019\/03\/05\/kompresja-archiwizacja-plikow-w-linuksie-podstawy\/","title":{"rendered":"Kompresja, archiwizacja plik\u00f3w w Linuksie – podstawy"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 6<\/span> minut<\/span><\/span>\n

Umiej\u0119tno\u015b\u0107 kompresji\/dekompresji archiw\u00f3w jest niezwykle przydatna. Je\u015bli masz przed sob\u0105 egzamin zawodowy E12 lub E13, nie ma przepro\u015b – musisz to umie\u0107. Oczywi\u015bcie – nie jest to jedyny pow\u00f3d \ud83d\ude42 Do czego mo\u017ce przyda\u0107 si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 archiwizacji? Chocia\u017cby do tego, aby zrobi\u0107 kopi\u0119 zapasow\u0105 folderu i zapisa\u0107 go na jednej z dost\u0119pnych chmur. Archiwizacja pozwala nam zachowa\u0107 porz\u0105dek w naszych zbiorach. Je\u015bli do tego dochodzi kompresja – mo\u017cemy powiedzie\u0107 \u017ce jest wy\u015bmienicie. Nie tylko wszystko sobie pouk\u0142adamy, ale tak\u017ce oszcz\u0119dzimy miejsce na dysku. A te kosztuje \ud83d\ude42 Archiwizacja przydaje si\u0119 tak\u017ce wtedy, kiedy chcesz wys\u0142a\u0107 komu\u015b kilka plik\u00f3w jako za\u0142\u0105cznik do emaila. Nie ma innego wyj\u015bcia jak ich kompresja do jednego pliku.<\/p>\n\n\n\n

Czy jest co\u015b trudnego w archiwizacji plik\u00f3w na Linuksie? Odpowied\u017a jest oczywista – nie \ud83d\ude42 Podobnie jak w systemie Windows, mo\u017cemy korzysta\u0107 z graficznych mened\u017cer\u00f3w. W\u015br\u00f3d najpopularniejszych mo\u017cna wymieni\u0107 Ark (domy\u015blnie umieszczony w KDE) czy File Roller (dost\u0119pny w GNOME). Ale to nie im po\u015bwi\u0119cimy ten wpis. Zajmiemy si\u0119 konsolow\u0105 kompresj\u0105\/dekompresj\u0105 za pomoc\u0105 narz\u0119dzia tar i innych narz\u0119dzi pomocniczych. <\/p>\n\n\n\n

Narz\u0119dzie tar – archiwizacja nigdy nie by\u0142a tak prosta! <\/h2>\n\n\n\n

Do \u0107wicze\u0144 przygotujemy sobie specjalny katalog. Np.: kompikownia. Wewn\u0105trz niego utw\u00f3rzmy trzy pliki tekstowe – wpis1.txt, wpis2.txt i wpis3.txt. Mo\u017cesz wype\u0142ni\u0107 je jakim\u015b Lorem Ipsum – je\u015bli chcesz. Do utworzenia zestawu plik\u00f3w mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 poni\u017cszy zestaw polece\u0144: <\/p>\n\n\n\n

\n\n
mkdir kompikownia
\ntouch kompikownia\/wpis{1..3}.txt<\/div><\/div>\n\n<\/pre>\n\n\n\n
Archiwizacja plik\u00f3w – zadanie 1<\/h3>\n\n\n\n
Sk\u0142adnia polecenia tar<\/h4>\n\n\n\n
tar<\/strong> – polecenie, kt\u00f3rego b\u0119dziemy u\u017cywali najcz\u0119\u015bciej. Jego nazwa pochodzi od angielskiego Tape Archiver. Program by\u0142 pocz\u0105tkowo u\u017cywany do archiwizacji na ta\u015bmach magnetycznych. Ale te odesz\u0142y do lamusa i tw\u00f3rcy tara przystosowali go do zapisu archiw\u00f3w na dowolnych no\u015bnikach. <\/p>\n\n\n\n
To, co ujrzysz za moment mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 skomplikowane. W istocie takie b\u0119dzie, je\u015bli nie zrozumiesz jakie s\u0105 poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci polecenia tar oraz za co one odpowiadaj\u0105. Podstawowy schemat przezentuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n
tar -[prze\u0142\u0105czniki] [nazwa archiwum].tar [plik1] [plik2] ... [plikN]
<\/pre>\n\n\n\n
Nawiasy kwadratowe w powy\u017cszym schemacie oznaczaj\u0105, \u017ce co\u015b w te miejsce musisz wstawi\u0107. W miejsce oznaczone jako prze\u0142\u0105czniki<\/em> podstawiasz „literki” steruj\u0105ce dzia\u0142aniem programu i m\u00f3wi\u0105ce mu, co ma w\u0142a\u015bciwie zrobi\u0107. Najbardziej podstawowe i przydatne poznasz czytaj\u0105c dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u. <\/p>\n\n\n\n
Zamiast [nazwa_archiwum<\/em>] wpisujesz nazw\u0119 pliku, do kt\u00f3rego chcesz zapisa\u0107 archiwum. Pliki zarchiwizowane za pomoc\u0105 programu tar domy\u015blnie posiadaj\u0105 rozszerzenie .tar. <\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli pakujemy archiwum, to ostatni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polecenia b\u0119dzie lista plik\u00f3w, kt\u00f3re chcemy do tego archiwum doda\u0107. Przy rozpakowywaniu nie bierzemy tej cz\u0119\u015bci polecenia pod uwag\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Teoria om\u00f3wiona. Pora zabra\u0107 si\u0119 za praktyk\u0119, kt\u00f3ra naprawd\u0119 nauczy ci\u0119 pos\u0142ugiwania si\u0119 tym archiwizatorem \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n
Zadanie 1.1 – utworzenie archiwum za pomoc\u0105 narz\u0119dzia tar<\/h4>\n\n\n\n
Wejd\u017amy do folderu kompikownia (odbywa si\u0119 to za pomoc\u0105 polecenia cd). Na pocz\u0105tku postawimy sobie proste zadanie – po prostu utw\u00f3rzmy archiwum za pomoc\u0105 narz\u0119dzia tar, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 znajdowa\u0142y si\u0119 trzy utworzone wcze\u015bniej pliki tekstowe.<\/p>\n\n\n
tar<\/span> -cf<\/span> archiwum.tar wpis1.txt wpis2.txt wpis3.txt<\/div><\/div>\n\n\n\n
Poznajemy podstawow\u0105 sk\u0142adni\u0119 polecenia w praktyce. Po nazwie programu (tar) znajduj\u0105 si\u0119 prze\u0142\u0105czniki. Co one oznaczaj\u0105 i jak \u0142atwo je zapami\u0119ta\u0107?<\/p>\n\n\n\n
c -<\/strong> (od angielskiego s\u0142\u00f3wka create) - tworzy archiwum tar
f -<\/strong> (od angielskiego s\u0142\u00f3wka file) - m\u00f3wi, \u017ce nast\u0119pne s\u0142\u00f3wko po li\u015bcie prze\u0142\u0105cznik\u00f3w oznacza nazw\u0119 archiwum, kt\u00f3re modyfikujemy <\/pre>\n\n\n\n
Prze\u0142\u0105cznik f b\u0119dzie wyst\u0119powa\u0142 zawsze. Umieszczamy go zawsze na ko\u0144cu z\u0142o\u017conego z liter korowodu. <\/p>\n\n\n\n
Domy\u015blamy si\u0119, co to jest archiwum.tar – po prostu nazwa tworzonego przez nas archiwum. W dalszej cz\u0119\u015bci po spacji wymieniamy wszystkie pliki, kt\u00f3re chcemy doda\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Archiwum zosta\u0142o utworzone bez problem\u00f3w. Wy\u015bwietl list\u0119 plik\u00f3w w katalogu za pomoc\u0105 polecenia ls.<\/strong> Powinna ona prezentowa\u0107 si\u0119 tak jak na poni\u017cszym screenie. <\/p>\n\n\n\n
\"Wynik<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Zadanie 1.2 – rozpakowanie archiwum za pomoc\u0105 narz\u0119dzia tar<\/h4>\n\n\n\n
Uda\u0142o si\u0119 nam utworzy\u0107 archiwum. \u015awietnie, ale co dalej? Skoro stworzyli\u015bmy paczk\u0119, to musimy umie\u0107 tak\u017ce wydoby\u0107 z niej zawarto\u015b\u0107, prawda? Usu\u0144my wszystkie pliki tekstowe w folderze, zostawiaj\u0105c tylko plik tar. Zrobimy to za pomoc\u0105 polecenia:<\/p>\n\n\n
rm<\/span> wpis{<\/span>1<\/span>..3<\/span>}<\/span>.txt<\/div><\/div>\n\n\n\n
W tym momencie w folderze powinien znajdowa\u0107 si\u0119 tylko plik o nazwie archiwum.tar. Sprawd\u017a czy tak jest za pomoc\u0105 polecenia ls. Powinno wygl\u0105da\u0107 to podobnie jak na screenie poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
\"Przygotowanie<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Wszystko si\u0119 zgadza? Wy\u015bmienicie. Przechodzimy do nast\u0119pnego kroku. <\/p>\n\n\n\n
Archiwum mo\u017cemy rozpakowa\u0107 za pomoc\u0105 nast\u0119puj\u0105cego polecenia: <\/p>\n\n\n
tar<\/span> -xf<\/span> archiwum.tar<\/div><\/div>\n\n\n\n
Pojawi\u0142 si\u0119 nowy, nieznany prze\u0142\u0105cznik – x. C\u00f3\u017c mo\u017ce oznacza\u0107? <\/p>\n\n\n\n
x -<\/strong> (od angielskiego eX<\/strong>tract) - informuje program tar o tym, \u017ce chcemy co\u015b rozpakowa\u0107
<\/pre>\n\n\n\n
Po rozpakowaniu archiwum zawarto\u015b\u0107 folderu powinna prezentowa\u0107 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: <\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Zadanie 1.3 – dodanie pliku do archiwum. Podgl\u0105d archiwum<\/h4>\n\n\n\n
Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce mamy ogromny plik archiwalny, wa\u017c\u0105cy kilkaset megabajt\u00f3w, zawieraj\u0105cy np.: zestawienie faktur z ubieg\u0142ego miesi\u0105ca. Szef wymaga od nas dodania kolejnej faktury. Czas nas goni. Co robimy? Rozpakowanie archiwum, a nast\u0119pnie dodanie do niego dodatkowych plik\u00f3w mo\u017ce nas kosztowa\u0107 du\u017co cennych chwil. Nie przejmuj si\u0119, nie trzeba wykonywa\u0107 a\u017c tak karko\u0142omnych czynno\u015bci. Zosta\u0142y stworzone odpowiednie prze\u0142\u0105czniki \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n
Najpierw wy\u015bwietlimy aktualn\u0105 zawarto\u015b\u0107 archiwum. Mo\u017cemy zrobi\u0107 to za pomoc\u0105 polecenia:  <\/p>\n\n\n
tar<\/span> -vtf<\/span> archiwum.tar<\/div><\/div>\n\n\n\n
Wynik polecenia powinien prezentowa\u0107 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: <\/p>\n\n\n\n
\"Wynik

<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
Co widzimy na ekranie? Polecenie wyplu\u0142o nam list\u0119 plik\u00f3w, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz archiwum. Zauwa\u017c jak szczeg\u00f3\u0142owe informacje otrzymali\u015bmy. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 nie tylko jak\u0105 nazw\u0119 ma ka\u017cdy z plik\u00f3w, ale tak\u017ce kiedy zosta\u0142 utworzony. Informacje na temat uprawnie\u0144 tak\u017ce zosta\u0142y zachowane, co jest nieocenion\u0105 zalet\u0105 archiwizatora tar. <\/p>\n\n\n\n
Pojawi\u0142y si\u0119 dwa nowe prze\u0142\u0105czniki. Co one oznaczaj\u0105 oraz jak je zapami\u0119ta\u0107? <\/p>\n\n\n\n
-v -<\/strong> (od angielskiego V<\/strong>erbose) - wy\u015bwietla szczeg\u00f3\u0142owe informacje o plikach, kt\u00f3re s\u0105 przetwarzane
-t - <\/strong>(od angielskiego lisT<\/strong>) - wy\u015bwietla zawarto\u015b\u0107 archiwum
<\/pre>\n\n\n\n
Wiemy, co znajduje si\u0119 w \u015brodku. Do\u0142\u00f3\u017cmy teraz dodatkowy plik. Musimy go najpierw wyczarowa\u0107. Do tego celu pos\u0142u\u017cy nam touch. Utw\u00f3rz samodzielnie plik faktura.txt (przyk\u0142ad u\u017cycia polecenia touch znajduje si\u0119 na samym pocz\u0105tku artyku\u0142u).<\/p>\n\n\n\n
Dodajmy plik faktura.txt do archiwum.
<\/p>\n\n\n
tar<\/span> -rf<\/span> archiwum.tar faktura.txt<\/div><\/div>\n\n\n\n
Wy\u015bwietlmy zawarto\u015b\u0107 archiwum. Wiem, \u017ce to umiesz. Zr\u00f3b to sam \ud83d\ude42 Poka\u017c\u0119 ci tylko, jak powinien mniej wi\u0119cej wygl\u0105da\u0107 rezultat. <\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Tradycyjnie przeanalizujmy jakie nowe prze\u0142\u0105czniki poznali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n
-r -<\/strong> dodaje wymienione na ko\u0144cu polecenia pliki do archiwum<\/pre>\n\n\n\n
Zadanie 1.4 – Usuwanie plik\u00f3w z archiwum<\/h4>\n\n\n\n
Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce szef da\u0142 nam z\u0142y pakiet faktur. Niew\u0105tpliwie musimy poprawi\u0107 t\u0119 gaf\u0119. Jak to zrobimy? Usuniemy stary plik o nazwie faktura.txt z archiwum. <\/p>\n\n\n
tar<\/span> -f<\/span> archiwum.tar --delete<\/span> faktura.txt<\/div><\/div>\n\n\n\n
Polecenie wygl\u0105da troch\u0119 inaczej ni\u017c wszystkie inne do tej pory. Prze\u0142\u0105cznik –delete nie \u0142\u0105czy si\u0119 z tymi tu\u017c po s\u0142\u00f3wku tar. Z tego powodu dopisali\u015bmy go p\u00f3\u017aniej, po nazwie archiwum. Po prze\u0142\u0105czniku delete pojawia si\u0119 nazwa pliku\/plik\u00f3w, kt\u00f3re chcemy usun\u0105\u0107 z archiwum. <\/p>\n\n\n\n
Aktualna zawarto\u015b\u0107 archiwum prezentuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: <\/p>\n\n\n\n
\"Wynik

<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
--delete -<\/strong> usuwa z archiwum pliki o nazwach podanych po prze\u0142\u0105czniku<\/pre>\n\n\n\n
Kompresja i dekompresja – gz, bzip2, xz<\/h2>\n\n\n\n
Poznana do tej pory umiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia i zarz\u0105dzania archiwami jest wa\u017cna, ale niewystarczaj\u0105ca. Marnujemy ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 miejsca przechowuj\u0105c pliki w nieskompresowanej postaci. Informatycy po to stworzyli i zaimplementowali r\u00f3\u017cnorodne algorytmy kompresji danych aby\u015bmy z nich – jako zwykli u\u017cytkownicy – sukcesywnie korzystali.  <\/p>\n\n\n\n
Najpopularniejszymi rozszerzeniami skompresowanych plik\u00f3w s\u0105 gz, bzip2 i xz. Ka\u017cda z tych metod mo\u017ce by\u0107 mniej lub bardziej skuteczna w kompresji poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w plik\u00f3w. Nauczymy si\u0119 korzysta\u0107 z wszystkich trzech. Jest to bardzo proste pod warunkiem, \u017ce zapami\u0119tasz prosty schemat<\/p>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polecenia s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do kompresji pliku jest nazwa programu, a zarazem algorytmu, kt\u00f3rego chcemy u\u017cy\u0107. Do wyboru mamy nast\u0119puj\u0105ce: <\/p>\n\n\n\n